Ensemble Zarnitsa

Zarnitsa

Zarnitsa is het ensemble met een uitgebreid repertoire van authentieke traditionele volksliederen, -dansen en -rituelen (zonder arrangement of choreografie) van verschillende bevolkingsgroepen in Rusland. Ook de zangtechniek en de kostuums zijn authentiek.

De lessen vinden plaats op woensdagavond Cremerstraat 245 3532 BJ te Utrecht (stichting EMMA http://www.emma-utrecht.nl/index-2.htm)  vanaf 16.30 tot 19.00 uur.

Het amateur ensemble Zarnitsa bestaat in meerderheid uit Nederlanders en verder enkele Russen en mensen van Russische afkomst. Regelmatig wordt er opgetreden in binnen‑ en buitenland, waaronder – uiteraard – Rusland, Duitsland, België.

Zarnitsa ontstond in 1998. Vanaf deze tijd bezoeken leden van Zarnitsa bijna elk jaar dorpen in Noord en Zuid Rusland en stanitsa’s van Don-Kozakken. Daar zingen ze samen met de peasants en kozakken, waarvan deze liederen afkomstig zijn. Tijdens veldonderzoek worden door I. Raspopova tekst en muziek genoteerd en vervolgens direct vanuit de originele opnames aangeleerd.

Daarmee hebben zij een repertoire opgebouwd, dat meer dan twee honderd polyfone liederen, dansen, rituelen en geestelijke gezangen omvat uit Noord-, Zuid-, Zuidwest-, West- en Centraal-Rusland, Tsjoevasjië, Mordova, Oekraïne, van bevolkingsgroepen zoals de Don-, Koeban- en Wolga-Kozakken, zigeuners en  van gemeenschappen van de Russische Oudgelovige Orthodoxe Kerk in Siberië en in de staat Oregon in de VS.

De leden van  Zarnitsa zijn opgeleid in de vocale technieken en improvisatiemethoden die karakteristiek zijn voor de plaatselijke culturen waarvan zij het repertoire instuderen. Ze hebben zich verschillende manieren van stemgebruik aangeleerd en beheersen de regelen der kunst van verschillende meerstemmige zangdialecten.

Als zij lyrische liederen uit dorpen in het noordwesten van de Woronezh-regio opvoeren, zingen zij in heterofonie met gemengd stemregister. In liederen uit het zuiden van de Koersk-regio zingen zij met een ander soort heterofonie in anhemitoonreeks, waarbij de stemmen zich vermengen in ‘dissonanten’, een aantal  seconde- en kwartintervallen en versieringen met melisma’s. Men hoort bourdonheterofonie uitgevoerd in het borstregister in liederen uit de Russische Poles’je, terwijl liederen van de Russische Pomoren uit het verre Noorden opgevoerd worden met het bovenste gedeelte van het borstregister en het kopregister in een variant van stem ondersteunende polyfonie.

Omdat de liederen zo min mogelijk verfraaid zijn, klinken ze ons soms op het eerste gehoor vreemd in de oren: veel wordt enigszins nasaal gezongen, soms met wonderlijke ritmes en dissonanten akkoorden. In de langgerekte slot-unisonen wordt gezocht naar de natuurlijke toonaard om boventonen te produceren. Dit is een vermoedelijk duizenden jaren oude zangtechniek, die geassocieerd wordt met contact met het goddelijke.

Deze ensembles staan open voor nieuwe leden, met of zonder muzikale ondergrond, die bereid zijn zich het repertoire eigen te maken. Gevorderde leden kunnen na verloop van tijd doorstromen naar het ensemble Zarjanka.

Recente berichten